top of page

On 20.10.21 the Think Tank Society 5.0 introduced its logo.

We are now focused on the process


Reflect Vision Curaҫao

2020 - 2030



By Dr. Miguel Goede

24 February 2020

On 20.02.2020, the Datu room in WTC was full. Many participants from different generations were interested in looking back and learning from the past 23 years.

The journey to 2020 started in 1997 when a group of Arthur Andersen consultants started a non-profit project "2020; Creating our Caribbean future". To understand 1997, we need to travel further back in time. Curaçao had rebuilt itself after the events of May 30th,1969; the social revolt. In the 1970s, import substitution was economic policy. During the 1980s, there was a global financial crisis. Curaçao had to restructure too. The Shell left in 1986, and PDVSA took over operations of the refinery. The Curaçao Dry Dock became a state-owned enterprise. The off-shore was rapidly losing relevance. The Venezuelan Bolivar devaluated, impacting tourism negatively. The Netherlands Antilles counted over 13.000 civil servants.

In 1986 Berenschot was brought in, and the program "Ekilibrio & Adelanto" was developed and partly implemented. Aruba obtained its Status Aparte in 1986. The import substitution, market protection, was abandoned. In 1988 "Privantil" policy was on the table. It was all about more market and less government. Those were the days of Thatcherism and the Washington consensus. The youth was striving for the Juppy status by climbing the corporate ladder.

In the 1990s, Mr. Miguel Pourier was the prime-minister and IMF was involved during the execution of a Structural Adjustment Program. ICT (internet and mobile phone) was penetrating at high speed. For a brief period, we were more meritocratic than based on patronage and nepotism. There was a meritocratic window in time. The talent was well used.

In this context, in 1997, the 2020 vision document was written as part of a process involving the whole community. The report consists of seven chapters. Curaçao, contrary to other islands in the Caribbean, in 2020, would not be a tourist island but a diverse economy with a tourism sector. Clean industries would substitute the refinery. The dark side of organized crime would be mitigated. People would be living in structured neighborhoods in smart houses. Kids would attend the school of the future. Part of the schooling would take place at home via the internet. There would be no strict divide between living and working. People would work from their house and have coffee breaks with the neighbor who would also be working from the home. People would still go to the office to meet colleagues and costumers. The office would be a sort of clubhouse with just in time workspaces.

In 1997 we knew that implementing the change would be resisted fiercely. We saw that already with the cases of ALM and Curaçao Drydock Company. Based on research, a change method for Curaçao and the Caribbean was developed.

2020 (now); Today

Dennis Arrindel (economist), Iyo Rosa (program-maker) and Miguel Goede, traveled through time and looked where Curaçao is standing now. They had a look at twelve graphics provided by Runy Calmera (economist) of and the last one by Soraya Verstraeten.

Life expectancy at birth in the Kingdom of the Netherlands, 1980-2014

The population is decreasing. The community is getting older. Life expectancy is increasingly lagging behind compared to the Netherlands for men and has somewhat improved for women in the 1980-2014 period. . There was no significant economic growth over the last ten years, and the economy is in a recession for four years. Unemployment is high. After 10-10-'10 our debts decreased, but are on the rise starting in 2012. The same goes for our public expenditures. This despite the fact that over the years, the number of civil servants employed by the public sector has decreased.

Although all the trends described in the 2020 vision happened in the last 23 years, Curaçao is far from the mark, as the graphics indicate. Curaçao is in crisis. We are becoming a mass tourism destination. Klesch has taken over the refinery. The Curaçao Medical Center was opened but at a much too high cost. Curaçao is in a moral crisis with scandals like the civiele enquête, Central Bank, BZV, Ennia, Giro Bank.

According to Dennis Arrindel Curaçao has always had good breaks. Always when there was a crisis, something happened that saved the day. We have never developed a proper mindset to face a crisis and to adapt to change. Iyo Rosa stated that on the island, we do not manage change fast enough. We see the near future, but we seem to lack the ability to adapt. We are at one of the lowest points in our history, but still not able to react. It takes too long for us to respond.

On the other hand, good things are happening too. The younger generations are more entrepreneurial and are trying to start their own business. They take risks. They are also more conscious of their health. I see change happening outside of the government.

The 1990s (till 2000); Crisis and consultation (referendum)

To understand 2020, Runy Calmera (Economist), Monique Raphaela (director CITI), Chris Engels (Internet Curaçao founding father), and Miguel Goede looked at what happened in the 1990s.

The Dutch aid policy was revised. Four focus points where selected: Sustainable development, Good Governance, Justice, and Education. The massive public debt problem became apparent and needed must be handled. In 1991 the minister decentralized Economic Department. The economic policy development became an island government matter. During the referendum 1993 on the constitutional status of the islands, the people did not follow the politicians and voted to remain within the Dutch Antilles. Reinventing Government in 1995 and IMF, Structural Adjustment Program 1996 were implemented to deal with the public debt and reform the economy. Privatization and independization took place. In 1999 "Nothing will be the same," was implemented, and a thousand civil servants left the government. E-Government became the new buzzword. This was the golden era of consultancy (Bigs). The export of the consultancy business was not successful.

The 1990s was the decade of the cell phone, the internet, and E-banking. Approaching 2000, the world was in suspense of the Y2K bug. In 1993 Hugo Chavez came into power in Venezuela.

Other memorable events are The Pope's visit to Curaçao in 1990. Andruw Jones' 1996 debut in de MLB. Willemstad got on the Unesco World Heritage list in 1997.

In the 1990s Minister Adriaens liberated the telecom and aviation markets. Kurá Hulanda boutique hotel became a jewel in the region.

Runy Calmera (Economist) stated that Curaçao resists technology, and that explains why we did not get where we thought we could be in 2020. He illustrates his point by referring to the discussions regarding public transportation and Uber.

Monique Raphaela (director CITI) stated that Curaçao is often ahead without knowing it. Often you hear another island introducing a concept that is already on our island. She says that we need to believe more in ourselves and dare more.

Chris Engels (Internet Curaçao founding father) says that in the 1990s, Curaçao was way ahead of the region. There was a dynamic group of yuppies that worked hard to make a difference. Much time was invested in creating the vision 2020, especially the education part. He is sad by the fact that children are using the same method in school that he used more than fifty years ago.

2000s (till 2010); Polarization

Perhaps the polarization in 2002 explains our reality in 2020. This was discussed by Melisa Hayer (media consultant) and Maurilhio Nobrega (journalist).

Suddenly poverty was on the agenda 2003. The ALM stopped in 2004. The dialogue was attempted by the social partners. The government counted 4000 civil servants in Curaçao. A second referendum was held in 2005. This time the people voted to become an autonomous country within the kingdom. This was ratified in the third referendum in 2009; Si/No. The island was divided into two camps.

Other remarkable developments were the introduction of Foundation Base Education in 2001. The performance of Churandy Martina in the Olympics of 2004 and the Little League won the World Series in 2004. In 2003 the Curaçao Airport Partners opened the new airport. In 2008 the Hotel Renaissance opened. Curaçao was becoming a famous tourist destination.

Melisa Hayer stated that Curaçao did not believe in itself, and we were our own enemy. Maurilhio Nobrega stated that this polarization was global. The Netherlands had their Pim Fortuyn. Emotion became the new norm. We discovered that we humans are emotional beings. Ideology took a back seat. It was all about marketing and getting the votes. The voter has become a consumer. On 10-10-'10, many had the irrational expectation that all our problems were resolved and that the future was bright. This was never the case.

2010s (till 2020); New direction?

Soraya Verstraeten (Public health), Sharella Riedel (Entrepreneur), Willem Da Costa Gomez (General consultant) and Miguel Goede took a closer look at the era of the 2010s.

Un pais nobo staring 10-10-'10! 9/11/2001 changed the world. There was the war on terror. The financial crisis of 2008 did not hit Curaçao that severe because the system is not totally integrated into the global system. The Curaçao North Sea Jazz Festival was organized for the first time.

After 10-10-'10, the Cft and the Code Corporate Governance came to play a dominant role. A university chair Corporate Governance started in 2006. Most important was that a brand new government apparatus was created. Regretfully patronage and nepotism came back as never before in government and semi-government, leading to inefficiency and corruption. The window of meritocracy closed.

In 2010 ICT Masterplan was presented. Years before that OLPC (One Laptop Per Child) started. The project was never rolled out. TNO goes to Aruba 2010 because Curaçao was not interested enough. In 2011 a K-zone was proposed, a silicon valley on the island. It was not really supported. The same was the case with Green Town. CTEX data center was opened in 2013 but soon taken over by UTS. In 2019 UTS with all of its infrastructure was sold to its competitor FLOW. This transaction is hard to understand in light of the Smart Nation vision.

Chaves died in 2013, and Nicolas Maduro became president of Venezuela. Transparency International presented a report on Curaçao. There were clear indications that we had integrity issues. Over the years nothing was done, and in 2020 these problems are much worse, as already mentioned.

The assassination of H. Wiels 2013 was one of the lowest points in our political history.

In 2014 the aanwijzing was lifted, but the economy has died from the operation. In 2016 the National Development Plan was finally approved by the government. In 2017 the government started to talk about the Smart Nation concept. The TNO came in in 2018, after all.

This was also the era of DAE (commenced operations 30 April 2005 - Ceased operations 19 September 2013) and Insel Air, who stopped in 2019. Damen took over the CDM. The CMC opened in 2019. Hurricane Thomas hit the island in 2010. Jean Julien Rojer won Wimbledon doubles in 2013. Coco Balentien became the homerun king of Japan in 2013.

Soraya Verstraeten (Public health) states that her study in public health confirms that until the 1990s, the population was one of the healthiest in the region. That is no longer the case; since the 1990s life expectancy developments in Curacao have been less favorable compared to other Caribbean states. As a result, the island has dropped in its ranking from second place in 1960 to an average position in 2015.

. A part of the explanation is that people in Curacao and Aruba were more likely to die from causes that are considered avoidable through healthcare and/or interventions in public health and prevention, such as homicide, road traffic deaths, HIV/AIDS, cardiovascular and infant mortality. This suggests that the government of Curacao has not optimally addressed their population’s health needs. Similar findings are found for Aruba. The data also indicate that during the 1990s, the island had an exceptional upsurge in homicide rate among young men. This was probably related to drug trafficking and organized crime.

Sharella Riedel (Entrepreneur), states that the younger generation is angry and feels left out. They are entrepreneurs, not by choice, but often it is the only option they have left. Start-ups and social entrepreneurs have replaced the Juppie of the 1980s and 1990s. A big part of the younger generation is outside of the country and does not see any reason or opportunity to come back. The current generation does not create opportunities.

Willem Da Costa Gomez (General consultant) states that to understand why in 2020 we are in a place we do not want to be, we must go back till the days the Shell arrived. Overnight we went from a developing country where the primary industry was the making of Panama heads to being an industrial society. We became wealthy in a short time, but there was not a broad base for this wealth. After the 1960s, things have changed, and we were not able to adapt. We still think that we are rich. An example, our healthcare, and pension systems are not sustainable anymore and will soon collapse. Things will quickly get worse.

2030; Where do we want to be?

Leonardo De Abreu Ladeira (Telecommunication professional), Silvestre Monaco (psychologist), and Jennifer van Leeuwen (new media expert) discussed the possibilities for 2030.

Now and in the future, we are facing the challenges of climate change, inequality, Future of work, disruptive technology, Vergrijzing, the new generations, and thus a generational conflict, failing systems. We are in search of a meaningful economy because neoliberal economics is broken. We will need to restructure the government and the apparatus. Are Sustainable Development Goals the way to go? We need a radical change in education. What will we do with the Kingdom?

Jennifer van Leeuwen (new media expert), tells the story of her life in 2030. She wakes up in her smart home. The coffee machine knows what she needs. She starts to work from home. Then she takes public transportation (self-driving bus) to drop her kid at the daycare or takes him into the office. She works in an organization with a flat structure, where she does meaningful work, and she is respected and treated as equal by everybody, even the owners.

Leonardo De Abreu Ladeira (Telecommunication professional), confirms the trends and adds agriculture to the mix. In 2030 urban gardening will be huge.

Silvestre Monaco (psychologist) states that not only in the past and the present, but even in the future, we on the island focus on the exterior material things. He says that to create the future, we will have to mature and look inward and work on ourselves. We must grow up. We must understand that there is more than making money. All generations must be more humble and collaborate. The blaming of the boomers by the millennials is immature and will result in nothing good.


The conclusion is that the vision 2020 was on the dot. The point is we did not believe in the vision ourselves and did not dare to take bold steps. We were distracted by national identity issues, constitutional changes, and fighting among ourselves. We did not surf the waves of change, and the wave crashed us. The question is if we will catch the next wave? The vision the youth of today is not very different from the youth in 1997. The difference is self-driving vehicles and other applications of artificial intelligence. The vision 2030 and the implementation is more complicated than 1997. Corruption and populism are significant challenges we need to surpass, as well as the climate crisis and inequality.

The future 2030 - 2040

Dr. Miguel Goede presented his latest ebook "Society 5.0; We and I".

In this book, I explain the current global crisis, and how we should reconstruct society in response to it, and why. I do not have all the answers, but simply want to contribute to the discussion about solving the crisis and transforming society. I start by explaining the crisis we are facing. This involves exploring what the signals are and showing that climate change is probably the key signal that manifests itself in other signals. This is followed by explaining that the neoliberal market is the cause of this crisis. The neoliberal ideology has eroded all values and undermined social cohesion. I then move on to the exploration of the phenomena of the market versus society and government, focusing on how the neoliberal ideology (market rationale) infiltrated all the Three Domains (government, civil society, and private sector). This is supported by an analysis of the corporation as the main actor in the neoliberal world. The analysis demonstrates that the corporation if it were human, would be qualified as a psychopath, which poses the question as to whether it can be cured. The discussion then moves on to consider how neoliberalism, in the form of corporations and their lobbyists, is threatening democracy; and how this creates opportunities for populists and other less democratic structures. These are global phenomena, not limited to any one part of the world. The question that arises is whether these divides are useful in this one world. Will smart cities resolve our problems? How will the younger and older generations collaborate to improve the world? Of what relevance will religion be in the future? What is the new society 5.0? Is it the world of purposeful organizations? And how will we get there? Will the corporation be able to adapt to the changed circumstances?

He finished announcing that he upgraded from 3.0 to the University of Governance 5.0 and Goede Consultants 5.0.

The conference concluded that the platform should take the initiative to formulate vision 2030 and implement this. The new and old generation should collaborate to solve the crisis we are facing.


The conference recommended the University of Governance 5.0 to facilitate the process of developing a vision 2030 for the island and implement this vision. The process must be inclusive and participative and supported by technological tools.

Some references

Goede, M. (1997), 2020: Creating our Caribbean Future, Arthur Andersen, Curaçao.

Miguel Goede (2018) Consultancy in Curaçao en de Dutch Caribbean van 2000 tot en met 2020 .

Goede, M., Neuwirth, R. J., & Louisa, G. (2012). The creation of the Knowledge Zone of Curaçao: The power of a vision. Journal of information, communication and ethics in society.

Goede, M. (2015). The History of Public Administration in the Dutch Caribbean. In Public Administration and Policy in the Caribbean (pp. 102-119). Routledge.


10 februari 2020

Op donderdag 20 februari 2020 blikt een groep consultants vooruit naar Curaçao 2030, maar evalueert eerst de afgelopen 20 jaar. In 1997 schreven zij een toekomstvisie voor Curaçao: “2020: Creating over Caribbean Future”. Gekeken was naar de mogelijkheden van het eiland. De vraag is wat is allemaal gerealiseerd en wat niet? Wat zijn de lessen van het verleden? En wat gaan wij nu met zijn allen creëren.

In 1997 was al duidelijk dat technologie, het internet, de wereld zou veranderen. Dat er veel banen zouden verdwijnen. Werk zou er heel anders uitzien. Er zouden banen ontstaan waar er nog geen naam voor bestond. In 1997 ging men er vanuit dat de raffinaderij niet meer zou bestaan. Er werd ook rekening gehouden met transnationale criminaliteit.

In 1997 was men zich reeds bewust dat er een grote weerstand bestond tegen verandering en is er uitgebreid beschreven hoe change-management zou moeten plaatsvinden.

In de lijn van 2020 werd in 2010 de Knowledge Zone gepresenteerd. Dat is een soort brainport of Curaçaose variant van silicon valley. Ook daar is de vraag: wat is er van terecht gekomen en welke lessen kunnen wij leren?

Het programma begint met een evaluatie van de huidige situatie in 2020. Daarna reizen wij terug in de tijd naar de jaren negentig, 2000 tot en met 2010, 2010 tot en met 2020. Vervolgens wordt door jongere gasten gesproken over de toekomst.

Curaçao herstelde van de vele schokken, onder andere het vertrek van de Shell. PVDSA nam de raffinaderij over. Het IMF ging een stempel drukken op het eiland. Bij de wisseling van de eeuw was ook het eiland in de ban van het Y2K bug. Steeds werd er een nieuw hotel gebouwd en was er de hoop dat dit de economie weer aan de praat zou krijgen: Sonesta, Hyatt, Renaissance.

De volgende gasten zullen aan tafel aanschuiven:

  • Dennis Arrindel (economist)

  • Iyo Rosa (programmamaker)

  • Runy Calmera (Economist)

  • Monique Raphaela (CEO CITI)

  • Chris Engels (Internet Curacao founding father)

  • Melisa Hayer (Media consultant)

  • Mourillo Nobrega (Journalist)

  • Soraya Verstraeten (Researcher Public Health)

  • Sharella Riedel (Entrepreneur)

  • Willem Da Costa Gomez (General consultant)

  • L. Ladeira (Telecommunicatie en Post)

  • Silvestre Monaco (Psychologist),

  • Jennifer van Leeuwen (New media expert)

Als laatste onderdeel zal het ebook “Society 5.0; We and I” worden gepresenteerd. Het gaat over de huidige crisis en de oplossingsrichting.

Het evenement wordt georganiseerd door het platform University of Governance op donderdag 20 februari 2020 (20.02.2020),van 13:00 tot en met 18.00 in het WTC. Deelnemers kunnen zich inschrijven via: 

Think Tank 5.0

Ta bo kabes!: Bestuurlijke aansprakelijkheid

Dates: 12 december 2019

Time: 18:00 - 20:30

Location: JED building, Emmastad

Languages: Dutch, English and Papiamentu

Only 20 participants

Er liggen nu twee vonnissen inzake de hoofdelijke aansprakelijkheid van bestuurders van BZV en er ligt het rapport van de civiele enquête. Er zijn nog meerdere relevante vonnissen m.b.t governance. In de twee BZV vonnissen zijn bestuurders voor miljoenen aansprakelijk gesteld. Wat betekenen die nu voor corporate governance op Curaçao? Wat betekent het voor u?

Tijdens het panel bespraken wij de wet en gaan wij uitgebreid in op de vonnissen. Na de discussie wist de deelnemer precies waar ze staan.


* Mr. Mirto Murray, de advocaat die namens BZV bestuurders succesvol aansprakelijk heeft gesteld.

* Anthon Casperson MBA, naast zijn interesse voor het onderwerp is hij als CEO van Aqualectra ten onrechte aansprakelijk gesteld.

* Drs. Dieudonne van der Veen RA, is groot voorstander dat op basis van het document van rechter Willems bestuurders aansprakelijk worden gesteld voor het verdampen van 400 miljoen gulden bij o.a. Refineria di Kòrsou en Aqualectra.

Checklist Corporate Governance

* Dr. Miguel Goede, is overtuigd dat pas na verbetering van governance op Curaçao duurzame groei mogelijk is.

Who participated?

CEO's, Members of Supervisory Boards, Advisers, Others

We sponsored one NGO.

Contribution: ten mane University of Governance, MCB 16278408

Persbericht / Verslag (Corporate) Governance Curaçao 2020

22 november 2019

(Corporate) Governance Curaçao 2020

In een erg warme zaal van Kura di Arte begon het gesprek over corporate governance georganiseerd door het platform Univer

Opening Miguel Goede

Dr. Goede opende de avond met de mensen welkom te heten in Kura di Arte. Hij wees er op dat er meer is dan corporate governance. Er is ook public governance en governance in the civil society (NGOs). Kura di Arte is zo’n NGO die meer steun kan gebruiken. Met het gebruik maken van Kura di Arte steunt het platform deze organisatie die vooral bezig is met de jeugd en kunst.

De belangstelling voor dit onderwerp is aanzienlijk minder dan voor de andere onderwerpen die eerder dit jaar werden behandeld (Future of Work; It is the economy, stupid; Trabou tin; The elephant in the room, Corruption). Dat bleek ook uit de lage respons op de gehouden enquête.

Goede stelde dat deze lage belangstelling zijn zorgen over good governance op Curaçao bevestigt. Er zijn zoveel signalen: Niet alleen het feit dat zovelen, inclusief de overheid en andere belangrijke entiteiten, de jaarrekeningen niet tijdig in orde hebben. Ook het feit dat niemand het meer heeft over de hoge salarissen van directeuren en de Balkenende-norm.

Keynote Mike Willem

Goede introduceerde Mike Willem met een zeer lange staat van dienst, maar benadrukte dat Willem op persoonlijke titel sprak, net als alle andere deelnemers. Zijn voordracht was getiteld: Greep op overheidsentiteiten vereist meer dan alleen “internal governance”.

Hij begon met een overzicht wat recent in de media is verschenen: de jaarrekeningen overheidsentiteiten die achter lopen. Ddiscussie over een operational audit ABC. De CBCS: De nalatigheid bij de benoeming van een commissaris bij Ennia. De RvB Ennia legt geen verantwoording af aan de RvC. De president-directeur van CBCS nog steeds niet benoemd door vermogens gerechtigden. Dit laatste duurt erg lang.

Zijn presentatie was verder als volgt opgebouwd: Hij presenteerde het institutioneel kader bestaande uit burgerlijk wetboek II en wet corporate governance. Daarna ging hij in op het werk en het rapport van de evaluatie commissie corporate governance dat in 2015 werd gepubliceerd. Daarna vroeg Willem zich af: Zijn de waarborgen genoeg ? Hij vervolgde zijn verhaal met de adviezen van de commissie. Deze waren o.a.:

  • Een nieuwe opmaak van de wet- en regelgeving dat prettiger leest

  • Nadere aanscherping beschrijving van het beginsel “comply or explain”

  • Checklist te ontwikkelen om de entiteiten te helpen bij de verantwoording van het jaarverslag

  • Publicatieplicht jaarcijfers

  • Klokkenluidersregeling moet komen

  • Uitbreiding toepassingsbereik (Verbonden partijen beleid)

  • Trachten middels bepaling dat de Code van rechtswege van toepassing wordt verklaard

  • De evaluatiecommissie een permanent karakter te geven.

  • Meer gebruik maken van de reeds bestaande instrumenten voor de toetsing van de naleving van de Code

  • Niet in behandeling nemen door de adviseur corporate governance van een melding die niet voldoende onderbouwd is of voorzien van de benodigde documentatie

  • Afstappen van massaal ontslag commissarissen

  • Bestuurders verbieden als commissaris in andere overheidsentiteiten en vice versa

Zijn de waarborgen genoeg ?, vraagt Willem zich af. Hij zette de toezichtkader op een rij:

A. Huidige institutionele waarborgen

  • Cft houdt toezicht op een deugdelijk financieel beheer (ivm fin risico's beheer van deelnemingen)

  • ARC controleert alles wat met overheid te maken heeft. Blijkbaar nog niet, want Willem begrijpt niet waarom de rechter heeft geoordeeld dat de ARC bij UTS niet binnen mag.

  • SOAB adviseert op jaarrekeningen en stelt integriteitsaudits in bij ONVs

  • Staten houdt toezicht op de verschillende ministers met de verschillende petten ? Dat is volgens Willem zwaar onvoldoende.

  • Het gerecht (civiele enquête). Maar de vervolgstappen ? Vele miljoenen bij RdK/Cru nog steeds niet verantwoord en niemand is aansprakelijk gesteld. Er is gewoon te weinig initiatief om er achteraan te gaan.

  • B. Additionele waarborgen ter borging van het “publiek belang” (food for thought)

  • Implementatie aanbevelingen CCG, mn:

  • Toepassingsbereik naar Verbonden partijen + toezicht capaciteit verzekeren

  • Publicatie jaarcijfers

  • Klokkenluidersregeling

  • Met het aanhouden van de Landsverordening Optimalisering Overheidsgelieerde Entiteiten (LvOOE) zijn belangrijke potentiële waarborgen verloren gegaan – delen van het voorstel inbedden in huidige wet en regelgeving

  • In het licht van de o.a. de huidige economische malaise, maar ook gezien het belang van “national competitiveness” (internationale concurrentiepositie), lijkt het Willem dat het kostenniveaus aan een grondige evaluatie toe is. (Wordt het publiek belang goed in de gaten gehouden ? Of spelen particuliere belangen een te grote rol?).

Willem gaat terug naar de titel van zijn voordracht en verzucht dat niet zorgvuldig wordt omgegaan met het publieke belang. En dat corporate governance is verworden tot compliance, het voldoen aan een heleboel regels, maar dat er geen verbinding is met (innerlijke) waarden en normen (dat is integriteit).

Reactie Anthon Casperson

Casperson is tegenwoordig directeur van het Sint Elisabeth ziekenhuis dat op 15 november j.l. alle patiënten heeft overgedragen aan het Curaçao Medical Center en nu doorgaat als vastgoed maatschappij. Hij is lid van het platform University of Governance en draagt zijn steentje bij. Hij is niet zomaar trots dat hij in korte tijd alle achterstanden op met name het gebied van de jaarrekeningen heeft weggewerkt en nu hoort tot de drie organisaties die volgens het Cft helemaal bij is met de jaarrekeningen. Volgens Casperson is governance iets dat men moet beheersen; het moet deel uitmaken van de persoon. Het is meer dan de regels volgen. Als Curaçao zijn wij daar nog lang niet. En wij moeten ons niets wijs maken. Hij noemt voorbeelden van zaken die wij opzetten alsof wij al daar zijn en dan zie je dat het goed fout gaat, want mensen “leven” geen governance. Hij blijft echter positief dat wij met vallen en opstaan wel vooruit zullen gaan, maar het kan lang duren. Het is een kwestie van opvoeding, opleiding, training, begeleiding en coaching.

Reactie Dieudonne (Neetje) van der Veen

Van der Veen is oud-lid van de Algemene Rekenkamer. Ook hij is erg kritisch over de huidige governance. Hij wijst naar het feit dat het in het kader van de civiele enquête al vaststaat dat mensen aansprakelijk zijn voor het verdampen van 400 miljoen gulden, maar dat niemand er werk van maakt om de mensen aansprakelijk te stellen. Hij wijst ook op het feit dat de jaarrekeningen, inclusief die van het land niet op orde zijn. Hij merkt op dat hierdoor miljarden niet zijn verantwoord. Ook in de jaarrekeningen die er liggen kunnen meer dan een miljard niet worden verantwoord. Ook het rapport van de rekenkamer stelt vast dat, in de meeste gevallen van aanbestedingen, dit niet volgens de regels verlopen is. Dit is zeer ernstig. Desondanks is van der Veen, net als Casperson als lid van het platform University of Governance, positief. Hij gelooft in de praktijkgerichte aanpak van corporate governance opleiding en training. Bij ons van UvG gaan wij ook door de wet- en regelgeving heen maar gaat het om de echte ervaring en hoe wij met de zaken zijn omgegaan.

Uit de zaal kwam de vraag of het niet om leiderschap gaat. Maar het gaat ook om volgerschap. Mensen moeten zich laten leiden. Casperson vertelt dat hij aan de mensen in de organisatie toestemming vraagt om ze te mogen leiden en spreekt ze ook later aan op dat hij mag leiden. Blijkbaar staan velen niet stil bij dit feit en gaan ze er vanuit dat leiding zich opgelegt.

Goede legt uit dat er twee uitersten zijn van benaderingen van corporate governance: rule based versus principle based. University of Governance focust op de principes achter de regels. Wij moeten op Curaçao gaan leven volgens de principes van good governance. Hij denkt dat er een hele lange weg te gaan is en dat het niet vanzelfsprekend is dat the only way is up. Het kan nog slechter als wij niets doen.

De aanwezigen vragen UoG om door te gaan. Zij waarderen het goede werk en zijn ondanks alles hoopvol gestemd over de toekomst van governance op het eiland.

Dr. Miguel Goede

Cell: 5616853

Persbericht: "The elephant in the room: Corruption in Curaçao"; Economic growth, Good Governance, Corruption, Remuneration

27 oktober 2019

De meeting over corruptie op Curaçao vond plaats:

Donderdag 24 oktober 2019

Plaats: Avila, La Belle Alliance

Tijd: 18:00 – 20:45

Er werd door een groep aanwezigen nog tot nabij tien uur nagepraat.

De keynotes werden geleverd door:

Neetje van de Veen, accountant / keynote

Brede Kristensen, socioloog, onderzoeker / keynote

De andere panelleden waren:

Melitsa Hayer, journaliste

Dick Drayer, journalist

Lesly van Delft, gepensioneerde Nederlandse top ambtenaar

Ruben Suriel, aktivista

De voorzitter en organisator was:

Dr. Miguel Goede die het platform University of Governance beheert, bestuurskundige en strateeg die o.a. gespecialiseerd is in het begeleiden van governance trajecten en organisatie verandering.

Doel van het platform is het herstellen van het intellectuele gesprek op Curaçao en fungeren als denktank.

80 plaatsen waren beschikbaar en de zaal was helemaal gevuld.

Er bestaat een cultuurtje op het eiland waarin iedereen de ander corrupt noemt en het eiland wordt afgeschilderd als een corrupt land. Het was NIET de bedoeling van deze avond om hierbij aan te sluiten. Er is op het eiland ook een sfeer om de kop in het zand te steken en te denken dat de problemen wel over zullen waaien. Het gevolg is de olifant in de kamer: het grote dier staat vóór iedereen en toch wordt het collectief genegeerd. Punt is wel dat om een probleem aan te pakken, er over gesproken moet worden.

Resultaten uit een survey, die enkele dagen van tevoren werd gehouden (135 respondenten uit 500 aangeschreven personen), geven het volgende beeld: Volgens 89% is corruptie een probleem op Curaçao. 52.5% vindt dat corruptie is toegenomen. Corruptie is er altijd geweest, maar wanneer ging het echt de verkeerde kant op? Resultaat:

1960 - 1970, 6.7%,

1970 - 1980, 4.2%,

1980 -1990, 8.3%,

1990 - 2000, 8.3%,

2000 - 2010, 12.5%,

2010 - 2019, 60.0%.

77% is NIET tevreden over de corruptiebestrijding. Op de vraag: bent u tevreden over het werk van justitie op het gebied van corruptiebestrijding, antwoord slechts 10% tevreden. 58% is niet tevreden maar ook niet ontevreden. 76% is ontevreden over de inspanningen op het gebied van de corruptiebestijding door de overheid. 84% vindt dat het echt mogelijk is om corruptie op het eiland te verminderen. Op de vraag: Heeft u zelf iets meegemaakt op het gebied van corruptie op Curaçao? Zegt 62%, ja en 38%, nee. Punt is wel dat vele respondenten onvoldoende oog hebben voor de kleine alledaagse corruptie.

In zijn inleiding stelde Goede dat corruptie niet alleen in de overheidssfeer voorkomt, maar ook in andere sectoren zoals de private sector. Hij verwees naar de reeks van seminars van de afgelopen maanden over de economie. De laatste in de reeks was de presentatie van de voorzitter van het Cft (dr. Raymond Gradus) over onder andere de Groeistrategie, op 21 oktober 2019. Ook daar was corruptie de olifant in de kamer die niet werd genoemd.

Volgens Transperency International worstelt de hele wereld met corruptie. Drie kwart van de wereld heeft zelfs zeer ernstige problemen. Volgens TI is corruptie: Het misbruiken van de positie om er zelf beter van te worden. Er is een schaal van aan het ene uiterste zware corruptie en aan het ander uiterste kleine corruptie. Uit de Panama Papers blijkt dat politici het meest gevoelig zijn voor corruptie.

Dr Goede ronde af met de boodschap dat er maar weinigen heilig zijn en citeerde Nelson Mandela: “I am not a Saint unless you think of a Saint as a sinner who keeps trying”. Het gaat er om dat wij het blijven proberen corruptie te verminderen.

Dieudonne van de Veen (ex-lid van de Algemene Rekenkamer) begon zijn keynote met de stelling dat corruptie heel oud is en verwees hierbij naar passages uit het Heilige Boek. Hij merkte op dat de scheiding in de kerk het gevolg was van corruptie in de Katholieke kerk; men kon gunsten kopen. Hij wees er op dat Curaçao internationaal meetelt op het gebied van corruptie. Ook weten wij uit het internationale beeld dat corruptie erg moeilijk is te onderzoeken en dus te bestrijden. ‘By far’ is de klokkenluider de belangrijkste schakel om mistoestanden aan het licht te brengen. De positie van de klokkenluider is op Curaçao niet geregeld. Naast overheid komt corruptie het vaakst voor bij banken, manufacturing en de gezondheidzorg.

Het effect van corruptie is ernstig, zeker als dit zich verspreidt. Het ondermijnt het vetrouwen en de legitimiteit. Kortom: corruptie maakt economische ontwikkeling bijna onmogelijk. Het schrikt investeerders af, verzwakt economische groei en ondermijnt de rechtsstaat.

Als men kijkt naar de vonnissen van de laatste jaren dan worden vele ministers en topambtenaren genoemd, maar ook bankdirecteuren. Als men vervolgens kijkt naar de aangiftes en wat er in de media verschijnt. Als men kijkt naar de rapporten van de Algemene Rekenkamer, dan moet men concluderen dat wij een groot probleem hebben met corruptie en dat het de economische ontwikkeling in de weg staat. Zie onze economische cijfers van de afgelopen tien jaar. En toch krijgt het heel erg weinig aandacht. Bijvoorbeeld: het blijft bij praten over de integriteitskamer die er nog steeds niet is.

Om corruptie te bestrijden moeten wij onze instituties versterken. (Het is opvallend dat de regering vraagt aan de verschillende colleges van staat om te bezuinigen).

Hoe staat het met onze instituties? Een paar van onze instituties op een rijtje gezet:

  • Central Bank: Constant negative news, Corallo-Baetsen, Tromp, Palm, Leila-Neysa,…

  • VDC: Unclear?

  • Algemene Rekenkamer: contents Reports, Performance Management, Independent?

  • Ombudsman wordt zwak gehouden.

  • Openbare Ministerie lijkt mankracht tekort te komen.

  • Hof van Justitie: Griffiegelden affaire.

  • Korps Politie: 600 kilo drugs is verdwenen uit het politiebureau, Human trafficking, gratis tragomeisje affaire.

  • Integriteitskamer – wat is de status?

  • De oveheid? zie de vonnissen, de kranten en rapporten van de Algemene Rekenkamer

  • Werking Corporate Governance sinds 2010? Er is niets gedaan met het rapport van rechter Willems, noch met de gewonnen rechtszaken van alle, vanaf 2010, ontslagen directeuren

De socioloog Brede Kristensen bracht te berde dat corruptie wordt gevormd door vier sociale krachten: Mensen imiteren corruptie; Mensen accomoderen zich; het wordt gewoon gevonden, totdat het water ook voor de kikker dodelijk heet is. Consolidatie van de positie van de corrupten. En intimidatie door de corrupten van de rest.

Corruptie is een schaal die reikt van alledaags tot grove desintegriteit en corruptie. Er is een wisselwerking tussen het alledaags corruptie en de grove corruptie. Ze legitimeren elkaar. Er ontstaat een klimaat van iedereen doet het. In zo’n klimaat wordt plegen van grove corruptie makkelijker.

De alledaagse desintegriteit/kleine corruptie

  • Zich toe-eigenen van geld, tijd of informatie van een ander;

  • Geheimhouding – gebrek aan transparantie; of juist schending van vertrouwelijkheid

  • Kleine vormen van omkoping (subtiel of niet subtiel)

  • vriendjespolitiek: samenwerking met ‘publiek’: onder meer toelaten van misbruik van uitkeringen etc

  • manipulatie van informatie, misbruik professionaliteit: inspectie!, advies etc)

  • Bureaucratische obstructie: spel van de macht.

Enkele vormen van grove corruptie:

  • Posities worden bewust gebruikt voor eigen belangen.

  • Belangenconflicten worden niet vermeden.

  • Toezichthoudende instituties worden onder druk gezet of geinfiltreerd.

  • Pers en publiek worden misleid.

  • Strafbare handelingen (valsheid in geschrifte, afpersing, diefstal etc) nemen toe.

  • foute (ook criminele) netwerken krijgen invloed in openbaar bestuur, terwijl de overheid die netwerken steunt.

Hoe kunnen wij corruptie bestrijden? Er zijn legio instrumenten maar hun effect is beperkt:

  • Regelgeving inzake financiering politieke partijen.

  • Dilemma trainingen, weerbaarheidstrainingen etc.

  • Gedragscode.

  • Onafhankelijke integriteitinstantie.

  • Jaarlijkse integriteit-audits bij alle overheidsorganisaties.

  • Etc etc.

Volgens de socioloog moet aan zeven voorwaarden worden voldaan wil een innitiatief om corruptie terug te dringen slagen:

  • Top–down benadering.

  • Samenwerking met publiek (‘ownership’): bijv met CCC’s(citizens consulting committees).

  • Open organisatiecultuur: transparantie, interne feedback (onderlinge kritiek), job-rotation.

  • Onafhankelijke selectie van personeel, serieuze screening van bestuurders en hoge ambtenaren etc.

  • Gedoogbeleid ombuigen naar handhavingsbeleid.

  • Permanente educatie om moreel bewustzijn wakker te schudden en te ontwikkelen.

  • Minimalisering van beloningsverschillen (denk aan de hele hoge salarissen van de directeuren bij de overheidsNV’s).

Na de keynotes volgde de paneldiscussie.

Melitsa Hayer, journaliste, was vooral onder de indruk van de gelatenheid (complacency) van ons allen, de gehele samenleving. Het is inderdaad een olifant in de kamer en iedereen negeert of accepteert het zeer gelaten.

Dick Drayer, journalist, verklaarde corruptie op Curaçao door hoe wij met elkaar omgaan op het eiland. Wij zijn niet kritisch genoeg naar elkaar. Wij stellen elkaar geen vragen. Een belangrijke verklaring voor deze opstelling is ons verleden en ons onderwijssysteem. Binnen ons onderwijssysteem wordt vragen stellen (een kritische houding) afgestraft. De media functioneert ook onvoldoende. Dat komt deels door de media bazen en omdat er geen geld en tijd is voor onderzoeksjournalistiek. Drayer verwees hierbij naar het Unesco onderzoek over de media van 2014.

Lesly van Delft, gepensioneerde Nederlandse top ambtenaar sloot aan bij de vorige sprekers en illustreerde dat het sinds zijn jongere jaren het geval was. Hij wees er op dat corruptie overal in de wereld, waar hij ook heeft gewerkt, voorkomt.

Ruben Suriel, aktivista van Frente Sivil zegt dat het een moeilijke strijd is. Het is een lange zware weg en het Openbaar Ministerie en de rest van justitie moeten nog harder hun best doen. Hij bracht verder naar voren dat er een vonnis ligt in het kader van de civiele enquête van onder andere de raffinaderij en Aqualectra, maar dat niemand het traject heeft ingezet van aansprakelijkheid van zij die schuldig zijn bevonden van mismanagement.

In de interactie met de zaal kwam naar voren dat het niet kan (onwettig is) dat de overheidsNV’s niet tijdig hun jaarrekeningen indienen en dat de jaarrekeningen van het land niet op orde zijn. Dit allemaal draagt bij aan het troebel water waarin het goed vissen is.

Het gesprek ging de richting uit dat de bevolking verandering moet inzetten en eisen. Men werd herinnert dat een groot deel van de bevolking “overleeft” en een nog groter deel afhankelijk is (van een baan) en schulden heeft. Men heeft wat te verliezen. Daar komt nog bij dat het een kleine samenleving is. Het is niet zo makkelijk om je mond open te maken. Er overheerst een angstcultuur en zwijgen is daar een onderdeel van. Maar juist het blijven vragenstellen is de enige weg. De aanwezigen vragen of het platform University of Governance aandacht wil blijven besteden aan dit onderwerp, want corruptie is slecht voor de economische en sociale ontwikkeling.

Dr. Miguel Goede

Verslag / persbericht

15 september 2019

Miguel Goede

Future of Work in Curaçao ; Trabou tin (?);

Vervolg van paneldiscussie “It’s the economy, stupid”:

Onder grote belangstelling werd op donderdag 12 september 2019 in het Avila Beach Hotel, La Belle Alliance, van 18:00 tot 21:00 een gesprek gevoerd over werk. De in leiders waren:

  • Specialist, Centraal Bureau Statistiek, mevrouw Dainadira Martes

  • Vertegenwoordiger werknemers, de heer Edmond (Chika) Francisca

  • Vertegenwoordiger KvK, de heer Marcos Cova

  • Minister SOAW, de heer Hensley Koeiman

  • Minister van Onderwijs, mevrouw Marilyn Alcala Walle

  • Vertegenwoordiger Sociaal Economische Raad, Raoul Henriquez

Het gesprek werd georgansieerd door University of Governance en werd geleid door Miguel Goede.

In een volle La Belle Alliance werd een gesprek gevoerd, dat gaandeweg zeer bijzonder werd. Het woord crisis werd maar één keer genoemd, maar het besef was er wel degelijk. De opkomst van alle sectoren was goed. Met name de vakbond was sterk vertegenwoordigd.

Tijdens deze mythische avond werden veel mythes doorgeprikt. De diverse bijeenkomsten van de afgelopen vier maanden klonken na gedurende het gesprek:

  • Future of Work in mei 2019

  • It is the economy, stupid

  • Bijeenkomst over de Groeistrategie georganiseerd door economen vereniging

  • VBC lunch, Dr. Bob Traa

  • Remote work works, georganiseerd door de JCI

  • Orange economy, georganiseerd door CINEX

  • Tech week Curaçao van Adric Walter

Van het vorige panel (It’s the economy, stupid) lag het volgende op tafel:

  • Economische groei, groeistratgie. Het eiland kent al vele jaren nauwelijks groei en de laatste drie jaren is er duidelijk sprake van krimp. De vraag is of de groeistrategie gaat werken.

  • De werkloosheid is ongekend hoog: 21,2%.

  • Het bedrijfsleven pleit voor opnieuw aansluiten bij de wereld, de isolatie beeindigen, om te beginnen met Engels in het onderwijs.

  • De SER presenteerde toen: The Future of work.

  • Implementatiedeficit

  • Balans markt – overheid (en civil society)

Specialist, Centraal Bureau Statistiek, mevrouw Dainadira Martes

Uit de cijfers blijkt onder andere dat vergrijzing een steeds groter probleem zal worden voor Curaçao. Steeds minder jongeren moeten de ouderen dragen.

38% van de bevolking is inactief op de arbeidsmarkt. Ook blijkt het opleidingsniveau van Curaçao ten opzicht van de regio en zelfs Nederland, op basis van de cijfers, goed te zijn. Toerisme is de best ontwikkelende sector, maar levert volgens sommigen niet de banen die horen bij onze levensstandaard. Curaçao lijkt een toeristisch eiland te worden net als alle andere eilanden in het gebied.

Ondanks de goede informatie die CBS die avond heeft presenteerd, blijkt wederom weer dat velen op het eiland gebrek aan data ervaren.

Vertegenwoordiger KvK, de heer Marcos Cova

De mentaliteit van de werknemers moet sterk verbeteren. Er is werk maar de werkzoekenden hebben niet de goede houding en skills. De hoge werkloosheid lijkt bijna een myhte en geen feit, nadat er vele anekdotes dit beeld leken te bevestigen. De Curaçaoenaar beheerst niet langer drie of vier talen. De meertaligheid is een andere mythe. Aan skills kan gewerkt worden, volgens de werkgevers, als de mentaliteit en de taalbeheersing maar een beetje voldoen.

Ondernemerschap verdient meer aandacht. Het is een mythe dat de Curaçao enaar niet kan ondernemen. Net als overal falen velen, maar met begeleiding blijkt het ook te lukken. Het MKB beleid is onvoldoende bekend, ondanks het feit dat het 80% van de banen zijn. Een platform voor digitaal bankieren is een conditio sine que non. Zonder een dergelijk platform kan de sector moeilijk exporteren.

De technologie werd weinig belicht tijdens deze bijeenkomst.

Vertegenwoordiger werknemers, de heer Edmond (Chika) Francisca

Het verder verhogen van de pensioenleeftijd is niet wenselijk en oneerlijk. De arbeiders hebben al lang genoeg gewerkt voor hun pensioen. Langer doorwerken maakt toetreding voor jongeren alleen maar moeilijker. Als de pensioenleeftijd blijft stijgen zullen mensen sterven voordat ze aan pensioen toe zijn en dat mag niet.

Jongeren keren al moeilijk terug vanwege te lage lonen en gebrek aan huisvesting. Huisvesting werd meerdere keren genoemd deze avond. Kortom: braindrain.

Arbeidstijdverkorting kan tot productiviteitsverhoging leiden, volgens de vakbondsman. Hij verwijst daarbij naar o.a. Nederland waar men 32 uur per week werkt en de productiviteit hoog blijft.

De vakbond is van mening dat de arbeidsmarkt al flexibel is, immers 90% van de onslagaanvragen worden gehonoreerd. Desalniettemin wil de bond best praten over Flexicurity. Gedurende de avond blijkt overigens dat partijen niet goed weten wat men onder Flexicurity verstaat.

Ook blijkt de vakbond niet tegen het importeren van werknemers in bijvoorbeeld de ICT sector. Het is een mythe dat Curaçao over de hele linie in de pas loopt met ICT ontwikkelingen.

Minister SOAW, de heer Hensley Koeiman

2.500 banen zullen vanaf nu geschapen worden in het toerisme. De werkzoekenden moeten klaar gestoomd worden. Deze sector leent zich daar ook voor. Er lopen diverse trajecten om dit te bereiken, maar er zal flink doorgepakt moeten worden

Toerisme schept niet de banen die wij nodig hebben. Het is een lage loonsector. De banen op en rond de raffinaderij zijn onzeker. De twee aanwezige ministers zijn optimistisch dat er een operator wordt gevonden voor de raffinaderij. Maar ook de financiele sector moet versterkt worden. Dat zijn goed betalende banen. Een combinatie met orange economy is goed mogelijk. Toerisme en creativiteit gaan goed samen.

Op de woorden patronage en nepotisme ging niemand in. De mythe dat er op de arbeidsmarkt niet wordt gediscrimeerd werd niet doorgeprikt.

Weer kwam de positie van ouderen naar voren. Ze zijn eenzaam. Dit is een mondiaal verschijnsel. Er zijn onvoldoende voorzieningen voor deze doelgroep, waar velen binnenkort toe zullen behoren. Veel banen zijn mogelijk in de zorg maar hoe zijn deze te betalen? Het is niet wenselijk om dit aan de markt over te laten daar dit zal leiden tot uitsluitig van de zwakkeren. Er is behoefte aan beleid.

Minister van Onderwijs, mevrouw, Marilyn Alcala Walle

De laatste inleider was de minister van onderwijs, wetenschap, sport en cultuur. Ze wees op de lange termijn visie, het National Development Program. Daarin staat: One where the island is a model and hub for the region. In deze context dienen kinderen al in de eerste fase zaken mee te krijgen om te kunnen functioneren op de arbiedsmarkt. Beleidsmatig is onderwijs bezig met de voorbereiding van het inbedden van de 21st Century Skills in het onderwijs. Uitgangspunten zijn: continuiteit van beleid en digitalisering van het onderwijs. De overheid investeert nu 20% van de begroting in het onderwijs (344 miljoen guldens). Dus er is geld voor onderwijs. De kritische nood van het publiek was, wat is het rendement van deze investering gezien de hoge jeugdwerkloosheid. Ook in deze context kwam het onderwerp data weer ter sprake. De minister kon mededelen dat er in het kader van Uneso wordt gewerkt aan een unit voor onderwijsstatistiek. Dit zal beter beleid zeker bevorderen.


Dr. Miguel Goede sloot de avond af met het bedanken van de inleiders en de aanwezigen. Hij stelde dat het intellectuele gesprek weer vorm wordt gegeven, dat het goed gaat, maar dat gezocht wordt naar de optimale vorm. Maar dat het noodzakelijk is, staat buiten kijf. Een van de diverse zaken waar aan gewerkt moet worden is de verslaglegging en de samenwerking van het intellecuele en het maatschappelijk debat.

Dr. Miguel Goede



30 juli 2019

‘Is the Economy Stupid’

Donderdag 25 juli 2019 is met groot succes de panneldiscussie ‘Is the Economy Stupid’ gehouden in Hotel Renaissance, Atrium. De opkomst was groot (ongeveer 180 personen) en het werd live uitgezonden via Z86 en werd opgenomen door TeleCuracao en Cariflex. Dit werd uitgezonden afgelopen zondag. 

De belangstelling heeft de organisatie verrast.

Drs. Sean de Boer, Centraal Bureau Statistiek, belichte de economie in kille cijfers. De economie krimpt al die jaar en zal waarschijnlijk dit jaar ook niet groeien. De werkloosheid is schrikbarend gestegen naar 22.2%. Ook het vertrouwen is de afgelopen tijd gedaald. Alleen het toerisme doet het goed. Defacto is Curacao van een gefercicieerde economie ontwikkeld naar een toeristisch eiland zo als velen in deze regio. De regio kent overigens wel economische groei, in tegenstelling tot Curacao.

Mrs. Mr. Miloushka Sboui-Racamy, Sociaal Economische Raad, belichte de ‘Future of Work’. Het gaat om nieuwe banen in ene nieuwe economie. Curacao moet zich klaar maken voor deze nieuwe banen. Het belangrijkste is om te investeren in een nieuwe mindset. Mensen moeten flexibel zijn om zich constant aan te passen aan technoligische ontwikkelingen.

Jonckeer, Kamer van Koophandel, presenteerde de visie van de kamer. Het gaat om de mens. Door onderwijs moet de mens geschikt gemaakt te worden voor een baan in de nieuwe economie. Curacao heeft een verouderde economie en heeft zich geisoleerd. Dat moet anders. Daarnaast moet Curacao gokken op nieuwe potentiele sectoren. Ook gaf hij aan blij te zijn dat hij eindelijk met de regering heeft kunnen overleggen over de groeistrategie.

Dr. Steven Martina, ex-minister economische ontwikkeling, bracht naarvoren dat voorzien was dat 2019 een moeilijk jaar zou worden, maar het werd door de crisis van Venezuela een ‘perfect storm’. Desondanks geeft hij aan dat er voldoende investeerders klaar staan. Het probleem is volgens Martina, een implementatie-deficiet. Curacao heeft problemen met implementatie. Hij pleit voor een’coalition of the willing’ die hier verandering moet brengen.

Dr. Miguel Goede, University of Governance en Goede Consultants, bracht naarvoren dat het allemaal in een mondiale context bekeken moet worden: klimaatverandering, ongelijkheid, imgratievraagstk, oprukken de technologie. De economie 2.0 Curacao, gebasseerd op de raffinaderij en financiele sector zijn niet de toekomst. Net als de kamer pleit hij voor een nieuwe economie 3.0. Vanaf de jaren tachtig heeft Curacao net als vele landen gekozen voor marktwerking (onder anderen privatisering) als oplossing. Overal is met na evaluatie hier van teruggekomen. Het neoliberalisme heeft geleid tot ‘greed’ en niet duurzame ontwikkeling. Hij pleit voor een duurzame ontwikkeling. Hij stelde dat bij het praten over economische ontwikkelingen factoren als corruptie, slechte respons van de overheid, en transnationale criminaliteit ook besproken moeten worden.

De groeistrategie blijft geloven in de markt en laat aspecten als corruptie onvermeld. Bovendien zal de groeistrategie, volgens het economische model van Calmera alleen leien tot groei als er jaarlijk 200 miljoen door de private sector wordt geinvesteerd. De vraag is of het ambtelijk apparaat de vergunningen kan produceren.

Na de inleidingen werd er met de zaal geinteracteerd. Na afsluiting was duidelijk dat er een grote behoefte bestaat aan dit soort informatie en om in zo’n setting over dit soort zaken te kunnen praten.

Dr. Miguel Goede


Whitepaper Aanpassing belastingstelsel Curacao

Al jaren wordt het beleid van versimpeling van het belastingstelsel met de lippen beleden. In werkelijkheid is er sprake van een zeer complex belastingsysteem dat door een grote meerderheid van de burgers onbekend en dus onbegrepen is. Toch schept het bij de minister verbazing dat de compliance laag is.

Doel van dit paper is om een alternatief voor te stellen dat daadwerkelijke versimpeling inhoud.

De vraag die in wezen beantwoord moet worden is hoe haalt de overheid 2,3 miljard binnen, uit een economie van 5.7 miljard om de begroting te dekken?

Whitepaper Aanpassing belastingstelsel Curacao

bottom of page